Μιλώντας για Χρήματα χωρίς Συγκρούσεις: Η Γνωσιακή-Συμπεριφοριστική Προσέγγιση στις Οικονομικές Διαφωνίες των Ζευγαριών

Τα χρήματα αποτελούν ένα από τα πιο συχνά θέματα σύγκρουσης στις συντροφικές

σχέσεις. Στο πλαίσιο της Γνωσιακής- Συμπεριφοριστικής Ψυχοθεραπείας (CBT),

γνωρίζουμε ότι οι καβγάδες για τα οικονομικά σπάνια αφορούν μόνο τα ίδια τα

νούμερα. Αντίθετα, πυροδοτούνται από τις δυσλειτουργικές πεποιθήσεις που

κουβαλάμε για το χρήμα, οι οποίες επηρεάζουν τα συναισθήματα και, κατ' επέκταση, τις συμπεριφορές μας απέναντι στον σύντροφό μας.

Αν οι συζητήσεις για τον προϋπολογισμό καταλήγουν σε ένταση, μπορείτε να

χρησιμοποιήσετε βασικά εργαλεία της CBT για να αλλάξετε αυτό το μοτίβο.

1. Αναγνωρίστε τις "Πυρηνικές Πεποιθήσεις" σας για το Χρήμα

Οι άνθρωποι αναπτύσσουν από την παιδική τους ηλικία σχήματα και πεποιθήσεις

για τα χρήματα. Για παράδειγμα:

• Πεποίθηση Α: «Αν δεν έχω αποταμιεύσεις, κινδυνεύω» (Το χρήμα ως

ασφάλεια).

• Πεποίθηση Β: «Η ζωή είναι μικρή και πρέπει να την απολαμβάνω τώρα» (Το

χρήμα ως ελευθερία).

Όταν δύο αντίθετες πεποιθήσεις συγκρούονται, εμφανίζονται γνωσιακές

διαστρεβλώσεις (όπως η καταστροφολογία ή η πολωμένη σκέψη «όλα ή τίποτα»).

Αναρωτηθείτε: Ποια αυτόματη σκέψη μού δημιουργείται όταν ο σύντροφός μου

ξοδεύει ή αποταμιεύει; Είναι αυτή η σκέψη ρεαλιστική;

2. Εντοπίστε και Σπάστε τον "Φαύλο Κύκλο" της Σύγκρουσης

Στη CBT αναλύουμε τις καταστάσεις μέσα από το σχήμα: Σκέψη → Συναίσθημα →

Συμπεριφορά → Σωματική Αντίδραση.

• Η Κατάσταση: Ο ένας σύντροφος κάνει μια αγορά χωρίς ενημέρωση.

• Η Δυσλειτουργική Σκέψη: «Δεν με υπολογίζει, θα καταστραφούμε

οικονομικά».

• Το Συναίσθημα/Αντίδραση: Θυμός, άγχος, σφίξιμο στο στομάχι.

• Η Συμπεριφορά: Επίθεση, ειρωνεία ή πλήρης αποστασιοποίηση (σιωπή).

Ανιχνεύοντας αυτόν τον κύκλο, μπορείτε να παρέμβετε στο επίπεδο της

συμπεριφοράς. Αντί να αντιδράσετε παρορμητικά, κάντε μια παύση για να

εκλογικεύσετε την αρχική σας σκέψη.

3. Εφαρμόστε τη Συμπεριφοριστική Τεχνική του "Προγραμματισμένου Ραντεβού"

Μην συζητάτε για οικονομικά θέματα αυθόρμητα ή σε στιγμές συναισθηματικής

φόρτισης. Καθιερώστε μια συμπεριφοριστική παρέμβαση: μια σταθερή, σύντομη

συνάντηση (π.χ. μία φορά τον μήνα) αποκλειστικά για τα οικονομικά.

• Ορίστε εκ των προτέρων την ατζέντα.

• Διατηρήστε τη συζήτηση εστιασμένη σε γεγονότα και νούμερα, όχι σε

προσωπικές επιθέσεις.

• Αν η ένταση ανέβει, χρησιμοποιήστε μια προσυμφωνημένη "διακοπή" (time-

out) 15 λεπτών για αποφόρτιση.

4. Εκπαιδευτείτε στη Διεκδικητική Επικοινωνία

Αντικαταστήστε τις επιθετικές εκφράσεις που ξεκινούν με το «Εσύ» (π.χ., «Εσύ

φταις που ξεμένουμε πάντα») με διεκδικητικές δηλώσεις που ξεκινούν με το «Εγώ».

• Δομή: «Όταν συμβαίνει [Γεγονός], εγώ σκέφτομαι/νιώθω [Σκέψη / Συναίσθημα], και

θα ήθελα να δοκιμάσουμε [Προτεινόμενη Συμπεριφορά]».

• Παράδειγμα: «Όταν βλέπω έξτρα έξοδα στην κάρτα, νιώθω έντονο άγχος για

τις υποχρεώσεις μας. Θα ήθελα να ορίσουμε μαζί ένα μηνιαίο όριο για

προσωπικά έξοδα».

5. Συμπεριφορικά Πειράματα και Μικρά Βήματα

Αν δυσκολεύεστε να συμφωνήσετε σε ένα κοινό πλάνο, μην προσπαθήσετε να

αλλάξετε τα πάντα σε μια μέρα. Σχεδιάστε ένα "συμπεριφορικό πείραμα".

Συμφωνήστε να δοκιμάσετε μια συγκεκριμένη στρατηγική (π.χ. τη χρήση μιας

εφαρμογής καταγραφής εξόδων ή έναν κοινό λογαριασμό μόνο για το σούπερ

μάρκετ) για ακριβώς έναν μήνα. Στο τέλος του μήνα, αξιολογήστε τα αποτελέσματα

με βάση τα δεδομένα και όχι τις υποθέσεις σας.

Συμπερασματικά

Η αλλαγή του τρόπου που επικοινωνείτε για τα χρήματα απαιτεί εντοπισμό των

δυσλειτουργικών σκέψεων και σταδιακή τροποποίηση της συμπεριφοράς σας. Αν οι

οικονομικές συγκρούσεις επαναλαμβάνονται άκαμπτα και επιβαρύνουν τη σχέση

σας, η Γνωσιακή- Συμπεριφοριστική Θεραπεία Ζεύγους μπορεί να σας προσφέρει τα

κατάλληλα εργαλεία για να σπάσετε αυτόν τον φαύλο κύκλο.

Editor: Καλδή Μικαέλα,

Ψυχολόγος,  Msc,

Γνωσιακή Συμπεριφοριστική Ψυχοθεραπεύτρια

Ειρήνη Καλοτεράκη,

Κοινωνική Λειτουργός, Msc