Ψυχοθεραπεία σε έναν κόσμο που βιάζεται..

Ζούμε σε μια εποχή που λειτουργεί «γρήγορα». Οι απαντήσεις έρχονται άμεσα, οι επιλογές είναι αμέτρητες και η αλλαγή βρίσκεται πάντα ένα βήμα μακριά. Αν κάτι δεν μας αρέσει, το αλλάζουμε, π.χ. άλλη εφαρμογή, άλλο εστιατόριο, άλλος γιατρός. Αυτός ο τρόπος σκέψης, που στηρίζεται στο εφήμερο, το άμεσο και το αναλώσιμο επηρεάζει αναπόφευκτα και τον τρόπο που πολλοί άνθρωποι προσεγγίζουν την ψυχοθεραπεία. Συχνά υπάρχει η προσδοκία ότι η θεραπεία θα δώσει γρήγορες απαντήσεις ή πρακτικές οδηγίες για να «φύγει» ένα σύμπτωμα: το άγχος, οι κρίσεις πανικού, η θλίψη, οι δυσκολίες στις σχέσεις. Όμως η ψυχοδυναμική θεραπεία λειτουργεί με έναν διαφορετικό τρόπο σκέψης.

Στην ψυχοδυναμική προσέγγιση, το σύμπτωμα δεν θεωρείται απλώς ένα πρόβλημα που πρέπει να εξαφανιστεί όσο πιο γρήγορα γίνεται. Αντίθετα, αντιμετωπίζεται ως μια μορφή ψυχικής λύσης. Με έναν τρόπο, είναι η καλύτερη λύση που κατάφερε να βρει ο ψυχισμός μας σε μια συγκεκριμένη στιγμή της ζωής μας, με τα μέσα και τις αντοχές που είχε τότε. Το σύμπτωμα, με άλλα λόγια, κάτι προσπαθεί να πει. .Γι’ αυτό και η θεραπεία δεν «πολεμά» το σύμπτωμα. Προσπαθεί να το καταλάβει. Να ακούσει τι ιστορία κουβαλάει, με ποιες εσωτερικές συγκρούσεις συνδέεται, ποια συναισθήματα ή εμπειρίες ίσως προσπαθεί να κρατήσει μακριά από τη συνείδηση.

Η ψυχοδυναμική σκέψη στηρίζεται στην ιδέα ότι ένα μεγάλο μέρος της ψυχικής μας ζωής παραμένει ασυνείδητο. Επιθυμίες, φόβοι, συγκρούσεις και παρελθοντικά βιώματα μπορεί να επηρεάζουν τον τρόπο που νιώθουμε και σχετιζόμαστε, χωρίς να το καταλαβαίνουμε πλήρως. Συχνά, τα συμπτώματα αποτελούν έναν από τους τρόπους με τους οποίους αυτά τα ασυνείδητα κομμάτια βρίσκουν έκφραση. .Η θεραπεία είναι η προσπάθεια να δημιουργηθεί χώρος για αυτή τη διερεύνηση. Και αυτό δεν γίνεται μόνο μέσα από λόγια ή ερμηνείες. Γίνεται κυρίως μέσα από τη σχέση που δημιουργείται με τον θεραπευτή. Η θεραπευτική σχέση δεν είναι μια τυπική επαγγελματική συναλλαγή, αλλά ένα σταθερό πλαίσιο μέσα στο οποίο αρχίζουν να εμφανίζονται συναισθήματα, προσδοκίες και τρόποι σχετίζεσθαι που συχνά έχουν τις ρίζες τους σε πολύ παλιότερες εμπειρίες. Πιο αναλυτικά, στη θεραπεία μπορεί κανείς να νιώσει εμπιστοσύνη και ανακούφιση, αλλά και θυμό, απογοήτευση ή αμφιθυμία, -ακόμη και προς τον ίδιο τον θεραπευτή. Στην ψυχοδυναμική σκέψη αυτά τα συναισθήματα δεν θεωρούνται εμπόδιο. Αντίθετα, αποτελούν πολύτιμο υλικό κατανόησης της εσωτερικής ζωής του ανθρώπου.

Όλη αυτή η διαδικασία χρειάζεται χρόνο. Και σε έναν κόσμο όπου κυριαρχεί το «doctor shopping», η διαρκής αναζήτηση του επόμενου ειδικού ή της επόμενης γρήγορης λύσης, η ψυχοθεραπεία ζητά κάτι σχεδόν αντίθετο: να μείνει κανείς. Να παραμείνει σε μια σχέση, ακόμη κι όταν αυτή γίνεται δύσκολη ή φέρνει στην επιφάνεια συναισθήματα που δεν είναι εύκολο να αντιμετωπιστούν. Η εξάπλωση της online θεραπείας και των ψηφιακών πλατφορμών έχει προσφέρει σημαντικές δυνατότητες πρόσβασης στην ψυχική φροντίδα. Παράλληλα, όμως, ενισχύει και μια λογική κατανάλωσης υπηρεσιών: ο θεραπευτής μπορεί να επιλεγεί και να αντικατασταθεί με  μεγάλη ευκολία.

Η ψυχική αλλαγή, ωστόσο, δεν λειτουργεί με όρους ταχύτητας. Η βαθύτερη κατανόηση του εαυτού χτίζεται αργά. Μέσα από μικρές συνδέσεις, μέσα από τη σταδιακή αναγνώριση των ασυνείδητων πλευρών μας, μέσα από τη δυνατότητα να αντέξουμε και να σκεφτούμε τα συναισθήματα που κάποτε έπρεπε να κρατηθούν μακριά. Η ψυχοθεραπεία λοιπόν, μοιάζει να κατευθύνεται προς κάτι πιο αργό, πιο βαθύ και τελικά, πιο ουσιαστικό!

Editor: Ζαχαρένια Δουλγεράκη,

Ψυχολόγος ΜSc Κλινική Ψυχολογία

Διαπροσωπική Ψυχοδυναμική Ψυχοθεραπεία

                                                  Πιστοποίηση στη Γνωσιακή-Συμπεριφορική Θεραπεία